10 4.104 8051 9 Acquy adc pic All datasheet ALTIUM Altium Designer AM-FM Arduino ARM ARM là gì Ấn Tượng Bản tin công nghệ Bản tin Thiết Bị Số Barobo bất động sản biến Binary Bit board lpc2378 Bộ chuyển đổi ADC Bộ Đếm Bộ điều khiển cửa cuốn Bộ Định Thời Buy Khóa Số Điện Tử Buy Mạch đếm sản phẩm Buy Mạch giao thông Buy Mạch nạp Buy Matrix Byte C cho AVR các hàm vào ra các loại lõi arm các mạch DAC cơ bản các ngắt trong pic Cách đọc điện trở Cách Đọc Giá Trị Điện Trở Cách đọc giá trị tụ điện Cách hàn linh kiện dán cách làm mạch khóa số cách tạo linh kiện dán cad/cam Cài Đặt cài đặt proteus 8 cảm biến Cấu Kiện Logic Khả Trình cấu tạo cấu trúc arm cấu trúc lệnh CCS Chân chân Transistor Chip Khả Trình chuyển đổi Chuyển đổi số tương tự Chuyển Đổi Tương Tự/Số - ADC Chuyển động số chương trình City Clip Điện Tử Code 8051 - ASM Code 8051 - C Code 8051-C code ASM code ASM mẫu 8086 Code AVR - C code C Code Lập Trình Code led sao băng code maupic code mẫu 8051 Code Mẫu 8086 Code Mẫu cho ARM - LPC1343 code mẫu pic Code PIC - C codemaupic Counter Cổng Vào Ra Cơ Bản Cuộn Cảm Cửa cuốn DA DAC Debug Decimal Delay8051 Dev-C++ Diode DIY Dò đường Do It Yourself doanh nghiệp Download DTMF Mobile đảo chiều động cơ Điện Trở Điện Tử Điện Tử Cơ Bản điều chế độ rộng xung điều chế xung PWM điều khiển bằng điện thoại Điều khiển cửa cuốn Điều khiển cửa cuốn bằng điện thoại điều khiển động cơ đo điện áp đo nhiệt độ đo nhiệt độ hiển thị lên lcd trên 8051 Đo Nhiệt Độ LM35 + LCD Đo Nhiệt Độ LM35 + Led 7 thanh đọc màu điện trở đồ chơi động cơ chân không Động cơ nhiên liệu Động cơ robo đồng hồ thời gian thực Ebook Đại Học ebook điện tử Ebook đồ án Ebook Tin Học Encoder Encoder là gì Full Giải Thuật Giải thuật PID Giáo Dục giao tiếp i2c pic 16f877a giao tiếp i2c pic16f877a với ic ds1307 giao tiếp máy tính qua rs232 Giao Tiếp Máy Tính VB6 giao tiếp rs232 giao tiếp spi giữa 2 pic giao tiếp spi trong pic Giáo Trình Điện Tử Giới thiệu 8051 Giới thiệu cơ bản GPIO Graphic Design hàm Hàn linh kiện dán Hexadecimal Hệ Hexa Hệ Nhị Phân Hệ Thập Lục Phân Hệ Thập Phân hiển thị lên lcd 16x2 Hoạt Động Học Học 8051 qua các ví dụ đơn giản Học ALtium Designer học AVR Học Corel Draw X3 Học Eagle HỌC LẬP TRÌNH 16F877A Học Lập Trình 8051 Học Lập Trình C Học Orcad Học Protues hoc-lam-robot-do-duong-qua-video Hồng ngoại hướng dẫn hướng dẫn Altium Designer hướng dẫn đo đồng hồ VOM hướng dẫn keil - C lập trình 8051 hướng dẫn làm led sao băng hướng dẫn làm led trái tim hướng dẫn lập trình ARM Hướng Dẫn Lập Trình ARM - LPC1343 hướng dẫn lập trình ARM-LPC2378 hướng dẫn lập trình CCS hướng dẫn lập trình PIC Hướng Dẫn Led Trái Tim hướng dẫn module sim548c hướng dẫn sử dụng keil hướng dẫn sử dụng proteus 8 Hyper Terminal hercules 3.2.4 I/O IC 555 IC 7447 IC 74HC151 IC 74HC154 IC 74HC245 IC 74HC595 IC 74LS138 IC DS1307 IC đồng hồ thời gian thực IC LM324 IC LM342 IC LM7805 IC số IC số opamp LM324 IC Thông Dụng IC555 Interrupt Keil 4 Full keil arm Keil C Keil uVision3 kế toán kiểm toán khái niệm Khái Niệm Cơ Bản Kho Vật Liệu khóa điện tử khóa số dùng 8051 khóa số dùng 89s52 Khóa Số Điện Tử khuếch đại kiểm tra Kinh doanh maketing kinh tế quản lí Kỹ Thuật Kỹ Thuật Vi Xử Lý làm mạch điện lý thú Làm quen AVR Lap Trinh Dieu Khien Robot Lập Trình lập trình 8051 Lập Trình AVR Lập Trình C lập trình c++ Lập Trình Led Quảng Cáo Lập Trình Nhúng Lập trình pic Lập trình Robot Lập Trình Vi Điều Khiển Lập Trình Với AVR Studio LCD 16x2 Lcd16x2 Led Clock Led Quay led sao băng led trai tim Led Trái Tim Lịch sử ra đời Linh Kiện Cơ Bản linh kiện điện tử Loa LPC 2378 LSB lý thú Mã AVR - C Mạch 7seg Mạch Amply.Mạch Loa Mạch Autorobo Mạch bảo vệ Mạch Cảm Biến mạch cảm ứng sờ tay Mạch Cầu H Mạch cube Mạch Đếm Sản Phẩm Mạch điện cơ bản Mạch điện hay Mạch Điện Ứng Dụng Mạch Điều khiển động cơ Mạch Động Cơ Mạch đồng hồ Mạch đồng hồ 4 led Mạch giao thông Mạch IC số Mạch in mạch khóa số mạch khuếch đại thuật toán mạch led chúc mừng năm mới mạch led đẹp Mạch Led đơn Mạch Led Quảng Cáo mach led trai tim mạch led trái tim Mạch Led Vumeter mạch lý thú Mạch Ma trận Phím Mạch Matrix Mạch nạp Mạch nguồn Mạch Nút Bấm mạch sóng rf mạch tăng áp Mạch thu phát Mạch tổ hợp MSI Mạch trái tim Mạch Vi điều khiển Microbicho module module GSM/GPS Module Sim548 Module Sim548 giao tiếp với vi điều khiển PIC Module Sim548C Mosfet Motor Mô Phỏng Phần Cứng Mô Tả Phần Cứng MSB mua led sao băng News Ngắt Ngắt Trong LPC23xx ngân hàng Ngôn Ngữ Ngôn Ngữ C Ngôn Ngữ Tự Học Lập Trình C Ngôn Ngữ VHDL Nguyên Lý nguyên lý ic 555 Nguyên Tắc nháy led Nhập môn C Nhỏ Gọn Nibble opamp People Phần Mềm phần mềm altium Designer Phần mềm điện tử Phần Mềm Điện Tử Phần Mềm Điện Tử Hay Phần Mềm Hay Phần Mềm Led Quảng Cáo phần mềm proteus 8 Phần mềm vi tính Phần Mền Phương pháp hàn linh kiện dán PIC pic16f877a Print Design Proteus Proteus 7.8 SP2 FULL PWM quà tặng bạn gái quà tặng độc đáo quản trị doanh nghiệp quản trị kinh doanh quét led 7 đoạn Relay robocon Robot ROBOT DÒ ĐƯỜNG rút gọn mạch logic tổ hợp Sach Dien Tu Sản Phẩm Thú Vị Sản Phẩm Thương Mại Sáng tạo Short Smart Home SMD sơ đồ nguyên lý spi Sports Sử Dụng Sử Dụng Đồng Hồ sử dụng đồng hồ VOM sử dụng ngắt trong pic sự khác nhau Sức mạnh số Tải tài chính tài chính doanh nghiệp tài chính ngân hàng Tài Khoản Chia Sẻ Tài Liệu Tài Liệu 8051 tài liệu avr Tài liệu Điện Tử Tài Liệu Pic Tài liệu robocon tài liệu về ngân hàng Tài Liệu Vi Điều Khiển tailieuvn Tạo cổng Com ảo Tạo cổng nối tiếp ảo tạo dự án trong keil arm Tạo Project trong Vi Xử Lý ARM tạo thư viện altium designer tạo xung vuông Tạp chí Tạp Chí Hay tăng áp Tập lệnh AT Team Support TEAMPLATE PROTEUS Test thị trường tài chính Thiết Bị Thú Vị Thiết kế robot Thiết lập Fuse Bits Thiết Lập Pin Thuật Toán Thuật Toán Điều Khiển PID Thuật Toán Quine MCCluskey Thư viện Protues Thực Hành Thyristor Timer Timer/Counter Tin Học Chia Sẻ Tổ Chức Bộ Nhớ tổng quan về proteus 8 Transistor Tranzito Tranzitor Trao đổi học tập Travel Trình Biên Dịch Trình Dịch Trong Suốt Truyền Thông Nối Tiếp Không Đồng Bộ- UART truyền thông nối tiếp RS232 Tụ điện TUT - 8051 - ASM TUT - 8051 - KeilC tự hành Tự Học C Tự Học Lập Trình C Tý hon UART Update USB Ứng Dụng Led Quảng Cáo ứng dụng mạch khuếch đại thuật toán vẽ mạch in vẽ mạch nguyên lý VHDL Vi Điều Khiển Vi điều khiển - Ứng dụng vi điều khiển PIC Vi mạch số Vi Xử Lý Vi Xử Lý 8051 Vi Xử Lý 8086 Vi Xử Lý ARM Vi Xử Lý PIC Video Video Mach Điện Virtual Serial Port Driver VOM vxl Web Design xác định góc quay động cơ xử lý chuỗi

Bài 6:Nhập và Xuất trong C [Lý Thuyết]

Mục tiêu:

Kết thúc bài học này, bạn có thể:

Ø  Hiểu các hàm nhập xuất có định dạng scanf() và printf()
Ø  Sử dụng các hàm nhập xuất ký tự getchar() và putchar().

Giới thiệu

Trong bất kỳ ngôn ngữ lập trình nào, việc nhập giá trị cho các biến và in chúng ra sau khi xử lý có thể đư­ợc làm theo hai cách:

1.   Thông qua phương tiện nhập/xuất chuẩn (I / O).
2.   Thông qua những tập tin.

Trong phần này ta sẽ nói về chức năng nhập và xuất cơ bản. Nhập và xuất (I/O) luôn là các thành phần quan trọng của bất kỳ chương trình nào. Ðể tạo tính hữu ích, chương trình của bạn cần có khả năng nhập dữ liệu vào và hiển thị lại những kết quả của nó.

Trong C, th­ư viện chuẩn cung cấp những thủ tục cho việc nhập và xuất. Th­ư viện chuẩn có những hàm quản lý các thao tác nhập/xuất cũng như các thao tác trên ký tự và chuỗi. Trong bài học này, tất cả những hàm nhập dùng để đọc dữ liệu vào từ thiết bị nhập chuẩn và tất cả những hàm xuất dùng để viết kết quả ra thiết bị xuất chuẩn. Thiết bị nhập chuẩn thông thường là bàn phím. Thiết bị xuất chuẩn thông thư­ờng là màn hình (console). Nhập và xuất ra có thể được định hướng đến tập tin hay từ tập tin thay vì thiết bị chuẩn. Những tập tin có thể được lưu trên đĩa hay trên bất cứ thiết bị lưu trữ nào khác. Dữ liệu đầu ra cũng có thể đư­ợc gửi đến máy in.

6.1    Tập tin tiêu đề 

Trong các ví dụ trước, ta đã từng viết dòng mã sau:

    #include

Ðây là lệnh tiền xử lý (preprocessor command). Trong C chuẩn, ký hiệu #  nên đặt tại cột đầu tiên. stdio.h là một tập tin và được gọi là tập tin tiêu đề (header).  Nó chứa các macro cho nhiều hàm nhập và xuất được dùng trong C. Hàm printf()scanf(),putchar() và getchar() được thiết kế theo cách gọi các macro trong tập tin stdio.h để thực thi các công việc tương ứng.

6.2    Nhập và xuất trong C (Input and Output)

Thư viện chuẩn trong C cung cấp hai hàm để thực hiện các yêu cầu nhập và xuất có định dạng. Chúng là:
·        printf() – Hàm xuất có định dạng.
·        scanf() – Hàm nhập có định dạng.

Những hàm này gọi là những hàm được định dạng vì chúng có thể đọc và in dữ liệu ra theo các định dạng khác nhau được điều khiển bởi người dùng. Bộ định dạng qui định dạng thức mà theo đó giá trị của biến sẽ được nhập vào và in ra.

6.2.1 printf()

Chúng ta đã quen thuộc với hàm này qua các phần trước. Ở đây, chúng ta sẽ xem chúng chi tiết hơn. Hàm 
printf() được dùng để hiển thị dữ liệu trên thiết bị xuất chuẩn – console (màn hình). Dạng mẫu chung của hàm này như sau:

         printf("control string", argument list);

Danh sách tham số (argument list) bao gồm các hằng, biến, biểu thức hay hàm và được phân cách bởi  dấu phẩy. Cần phải có một lệnh định dạng nằm trong chuỗi điều khiển (control string) cho mỗi tham số trong danh sách. Những lệnh định dạng phải tương ứng với danh sách các tham số về số lượng, kiểu dữ liệu và thứ tự. Chuỗi điều khiển phải luôn được đặt  bên trong cặp dấu nháy kép“”, đây là dấu phân cách (delimiters). Chuỗi điều khiển chứa một hay nhiều hơn ba thành phần dưới đây :

§  Ký tự văn bản (Text characters) – Bao gồm các ký tự có thể in ra được và sẽ được in giống như ta nhìn thấy. Các khoảng trắng thường được dùng trong việc phân chia các trường (field) được xuất ra.
§  Lệnh định dạng - Định nghĩa cách thức các mục dữ liệu trong danh sách tham số sẽ được hiển thị. Một lệnh định dạng bắt đầu với một ký hiệu % và theo sau là một mã định dạng tương ứng cho mục dữ liệu. Dấu % được dùng trong hàm printf() để chỉ ra các đặc tả chuyển đổi. Các lệnh định dạng và các mục dữ liệu tương thích nhau theo thứ tự và kiểu từ trái sang phải. Một mã định dạng thì cần thiết cho mọi mục dữ liệu cần in ra.
§  Các ký tự không in được – Bao gồm phím tab, dấu khoảng trắng và dấu xuống dòng.

Mỗi lệnh định dạng gồm một hay nhiều mã định dạng. Một mã  định dạng bao gồm ký hiệu % và một bộ định kiểu. Bảng 6.1 liệt kê các mã  định dạng khác nhau được hỗ trợ bởi câu lệnh printf():

Ðịnh dạng
printf()
scanf()
Ký tự đơn (Single Character)
%c
%c
Chuỗi (String)
%s
%s
Số nguyên có dấu (Signed decimal integer)
%d
%d
Số thập phân có dấu chấm động (Floating point)
%f
%f  hoặc %e
Số thập phân có dấu chấm động - Biểu diễn phần thập phân
%lf
%lf
Số thập phân có dấu chấm động - Biểu diễn dạng số mũ
%e
%f  hoặc %e
Số thập phân có dấu chấm động (%f  hoặc %e, con số nào ít hơn)
%g
Số nguyên không dấu (Unsigned decimal integer)
%u
%u
Số thập lục phân không dấu (Dùng “ABCDEF”)
(Unsigned hexadecimal integer)
%x
%x
Số bát phân không dấu (Unsigned octal integer)
%o
%o
Bảng 6.1: Mã định dạng trong printf ()

Trong bảng trên, c, d, f, lf, e, g, u, s, o và x là bộ định kiểu.

Các quy ước in cho các mã định dạng khác nhau được tổng kết trong Bảng 6.2:

Mã định dạng
Quy ước in ấn
%d
Các con số trong số nguyên.
%f
Phần số nguyên của số sẽ được in nguyên dạng. Phần thập phân sẽ chứa 6 con số. Nếu phần thập phân của con số ít hơn 6 số, nó sẽ được thêm các số không (0) bên phải hay gọi là làm tròn phía bên phải.
%e
Một con số bên trái dấu chấm thập phân và 6 con số bên phải giống như %f.
Bảng 6.2: Quy ước in

Bởi vì các ký hiệu %,và  được dùng đặc biệt trong chuỗi điều khiển, nếu chúng ta cần in các ký hiệu này lên màn hình, chúng phải được dùng như trong Bảng 6.3:

\\
In ký tự  \
\ “
In ký tự 
%%
In ký tự %
Bảng 6.3: Các ký tự đặc biệt trong chuỗi điều khiển

Bảng dưới đây đưa ra vài ví dụ sử dụng chuỗi  điều khiển và mã định dạng khác nhau.

Số
Câu lệnh
Chuỗi điều khiển
Nội dung mà chuỗi điều khiển chứa đựng
Danh sách tham số
Giải thích danh sách tham số
Hiển thị trên màn hình
1.
printf("%d", 300);
%d
Chỉ chứa lệnh định dạng
300
Hằng số
300
2.
printf("%d", 10+5);
%d
Chỉ chứa lệnh định dạng
10 + 5
Biểu thức
15
3.
printf("Good Morning Mr. Lee.");
Good Morning Mr. Lee.
Chỉ là các ký tự văn bản
Không có (Nil)
Không có
Good Morning Mr. Lee.
4.
int  count = 100;
printf("%d", count);
%d
Chỉ chứa lệnh định dạng
Count
Biến
100
5.
printf("\nhello");
\nhello
Chỉ là các ký tự văn bản và ký tự không in được.
Không có
Không có
Hello
(Trên dòng mới)
6.
#define str "Good Apple"
……..
printf("%s", str);
%s
Chỉ chứa lệnh định dạng
Str
Hằng chuỗi
Good Apple
7.
……..
int count,stud_num;
count = 0;
stud_num = 100;
printf("%d %d\n", count, stud_num);
%d %d
Chỉ chứa lệnh định dạng và trình tự thoát ra
count, stud_num
Hai biến
0, 100
Bảng 6.4 : Chuỗi điều khiển và mã định dạng

Ví dụ 6.1 :
Ðây là một chương trình đơn giản dùng minh họa cho một chuỗi có thể được in theo lệnh định dạng. Chương trình này cũng hiển thị một ký tự đơn, số nguyên và số thực (a single character, integer, và float).

   #include
   #include
   main()
    {
           int a = 10;
           float b = 24.67892345;
           char ch = 'A';
    
           printf("\nInteger data = %d", a);
           printf("\nFloat Data = %f", b);
           printf("\nCharacter = %c", ch);
           printf("\nThis prints the string");
           printf("%s", "\nThis also prints a string");
            getch();
    }

Kết quả chương trình như sau:

Ø  Bổ từ (Modifier) cho các lệnh định dạng trong printf()
Các lệnh định dạng có thể có bổ từ (modifier), để thay đổi các đặc tả chuyển đổi gốc. Sau đây là các bổ từ được chấp nhận trong câu lệnh printf()Nếu có nhiều bổ từ được dùng thì chúng tuân theo trình tự sau :

Bổ từ ‘-‘
Dữ liệu sẽ được canh trái bên trong không gian dành cho nó, chúng sẽ được in bắt đầu từ vị trí ngoài cùng bên trái.

Bổ từ xác định độ rộng
Chúng có thể được dùng với kiểu: floatdouble hay char array (chuỗi-string). Bổ từ xác định độ rộng là một số nguyên xác định độ rộng nhỏ nhất của trường dữ liệu. Các dữ liệu có độ rộng nhỏ hơn sẽ cho kết quả canh phải trong trường dữ liệu. Các dữ liệu có kích thước lớn hơn sẽ được in bằng cách dùng thêm những vị trí cho đủ yêu cầu.Ví dụ, %10f  là lệnh định dạng cho các mục dữ liệu kiểu số thực với độ rộng trường dữ liệu thấp nhất là 10.

Bổ từ xác định độ chính xác
Chúng có thể được dùng với kiểu floatdouble hay mảng ký tự (char arraystring). Bổ từ xác định độ rộng chính xác được viết dưới dạng .m với m là một số nguyên. Nếu sử dụng với kiểu float và double, chuỗi số chỉ ra số con số tối đa có thể được in ra phía bên phải dấu chấm thập phân.
Nếu phần phân số của các mục dữ liệu kiểu float hay double vượt quá độ rộng con số chỉ trong bổ từ, thì số đó sẽ được làm tròn. Nếu chiều dài chuỗi vượt quá chiều dài chỉ định thì chuỗi sẽ được cắt bỏ phần dư ra ở phía cuối. Một vài số không (0) sẽ được thêm vào nếu số con số thực sự trong một mục dữ liệu ít hơn được chỉ định trong bổ từ. Tương tự, các khoảng trắng sẽ được thêm vào cho chuỗi ký tự. Ví dụ, %10.3f là lệnh định dạng cho mục dữ liệu kiểu float, với độ rộng tối thiểu cho trường dữ liệu là 10 và 3 vị trí sau phần thập phân.

Bổ từ ‘0’
Theo mặc định, việc thêm vào một trường được thực hiện với các khoảng trắng. Nếu người dùng muốn thêm vào trường với số không (0), bổ từ này phải được dùng.

Bổ từ ‘l’
Bổ từ này có thể được dùng để hiển thị số nguyên như: long int hay một tham số kiểu double. Mã định dạng tương ứng cho nó là  %ld.

Bổ từ ‘h’
Bổ từ này được dùng để hiện thị kiểu short integer. Mã định dạng tương ứng cho nó là %hd.

Bổ từ ‘*’
Bổ từ này được dùng khi người dùng không muốn chỉ trước độ rộng của trường mà muốn chương trình xác định nó. Nhưng khi đi với bổ từ này, một tham số được yêu cầu phải chỉ ra độ rộng trường cụ thể.
Chúng ta hãy xem những bổ từ này hoạt động thế nào. Ðầu tiên, chúng ta xem xét tác động của nó đối với những dữ liệu kiểu số nguyên.

Ví dụ 6.2:
/* Chương trình này trình bày cách dùng bổ từ trong printf() */
#include
#include
main()
{
     printf("The number 555 in various forms:\n");
     printf("Without any modifier: \n");
     printf("[%d]\n", 555);
     printf("With - modifier:\n");
     printf("[%-d]\n", 555);
     printf("With digit string 10 as modifier:\n");
     printf("[%10d]\n", 555);
     printf("With 0 as modifier: \n");
     printf("[%0d]\n", 555);
     printf("With 0 and digit string 10 as modifiers:\n");
     printf("[%010d]\n", 555);
     printf("With -, 0 and digit string 10 as modifiers:\n");
     printf("[%-010d]\n", 555);
    getch();
}
Kết quả như dưới đây:

Chúng ta đã dùng ký hiệu ‘[ và ‘]  để chỉ ra nơi trường bắt đầu và nơi kết thúc. Khi chúng ta dùng %d mà không có bổ từ, chúng ta thấy rằng nó dùng cho một trường có cùng độ rộng với số nguyên. Khi dùng %10d chúng ta thấy rằng nó dùng 10 khoảng trắng cho trường và số được canh lề phải theo mặc định. Nếu ta dùng bổ từ  –, số sẽ được canh trái trong trường đó. Nếu dùng bổ từ 0, chúng ta thấy rằng số sẽ thêm vào 0 thay vì là khoảng trắng.
Bây giờ chúng ta hãy xem bổ từ dùng với số thực.

Ví dụ 6.3:
/* Chương trình này trình bày cách dùng bổ từ trong printf() */
#include
#include
main()
{
printf("The number 555.55 in various forms:\n");
            printf("In float form without modifiers:\n");
printf("[%f]\n", 555.55);
printf("In exponential form without any modifier:\n");
printf("[%e]\n", 555.55);
printf("In float form with - modifier:\n");
printf("[%-f]\n", 555.55);
printf("In float form with digit string 10.3 as modifier\n");
            printf("[%10.3f]\n", 555.55);
            printf("In float form with 0 as modifier:\n");
            printf("[%0f]\n", 555.55);
            printf("In float form with 0 and digit string 10.3");
            printf("as modifiers:\n");
            printf("[%010.3f]\n", 555.55);
            printf("In float form with -, 0 ");
            printf("and digit string 10.3 as modifiers:\n");
            printf("[%-010.3f]\n", 555.55);
            printf("In exponential form with 0");
            printf("and digit string 10.3 as modifiers:\n");
            printf("[%010.3e]\n", 555.55);
            printf("In exponential form with -, 0");
            printf("and digit string 10.3 as modifiers:\n");
            printf("[%-010.3e]\n\n", 555.55);
            getch();
}

Kết quả như sau:

Theo mặc định cho %f, chúng ta có thể thấy rằng có 6 con số cho phần thập phân và mặc định cho %e là một con số tại phần nguyên và 6 con số phần bên phải dấu chấm thập phân. Chú ý cách thể hiện 2 số cuối cùng trong ví dụ trên, số các con số bên phải dấu chấm thập phân là 3, dẫn đến kết quả không được làm tròn.
Bây giờ, chúng ta hãy xem bổ từ dùng với chuỗi số. Chú ý cách mở rộng trường để chứa toàn bộ chuỗi. Hơn nữa, chú ý cách đặc tả độ chính xác .4 trong việc giới hạn số ký tự được in.

Ví dụ 6.4:
/* Chương trình trình bày cách dùng bổ từ với chuỗi*/
#include
#include
main()
{
     printf("A string in various forms:\n");
     printf("Without any format command:\n");
     printf("Good day Mr. Lee. \n");
     printf("With format command but without any modifier:\n");
     printf("[%s]\n", "Good day Mr. Lee.");
     printf("With digit string 4 as modifier:\n");
     printf("[%4s]\n", "Good day Mr. Lee.");
     printf("With digit string 19 as modifier: \n");
     printf("[%19s]\n", "Good day Mr. Lee.");
     printf("With digit string 23 as modifier: \n");
     printf("[%23s]\n", "Good day Mr. Lee.");
     printf("With digit string 25.4 as modifier: \n");
     printf("[%25.4s]\n", "Good day Mr.Lee.");
     printf("With - and digit string 25.4 as modifiers:\n");
     printf("[%-25.4s]\n", "Good day Mr.shroff.");
     getch();
}
Kết quả như sau:
Những ký tự ta nhập tại bàn phím không được lưu ở dạng các ký tự. Thật sự chúng lưu theo dạng các số dưới dạng mã ASCII (Bộ mã chuẩn Mỹ cho việc trao đổi thông tin - American Standard Code for Information Interchange). Các giá trị của một biến được thông dịch dưới dạng ký tự hay một số tùy vào kiểu của biến đó. Ví dụ sau mô tả điều này:

Ví dụ 6.5:
#include
#include
main()
{
     int a = 80;
     char b= 'C';
     printf("\nThis is the number stored in 'a' %d",a);
     printf("\nThis is a character interpreted from 'a' %c",a);
     printf("\nThis is also a character stored in 'b' %c",b);
     printf("\nHey! The character of 'b' is printed as a number!  %d", b);
     getch();
}
Kết quả như dưới đây:                                                                                                           
Kết quả này mô tả việc dùng các đặc tả định dạng và việc thông dịch của mã ASCII. Mặc dù các biến a và b đã được khai báo là các biến kiểu int và char, nhưng chúng đã được in như là ký tự và số nhờ vào việc dùng các bộ định dạng khác nhau. Ðặc điểm này của C giúp việc xử lý dữ liệu được linh hoạt.

6.2.2  scanf()

Hàm scanf() đư­ợc sử dụng để nhập dữ liệu. Khuôn dạng chung của hàm scanf() như sau:

         scanf(, );

Ðịnh dạng đ­ược sử dụng bên trong câu lệnh printf() cũng đư­ợc sử dụng cùng cú pháp trong các câu lệnh scanf().

Những lệnh định dạng, bao gồm bổ từ và danh sách tham số được bàn luận cho printf() thì cũng hợp lệ cho scanf(), chúng tuân theo một số điểm khác biệt sau:


Ø  Sự  khác nhau trong danh sách tham số giữa printf() và scanf()

Hàm printf() dùng các tên biến, hằng số, hằng chuỗi và các biểu thức, nhưng scanf() sử dụng những con trỏ tới các biến. Một con trỏ tới một biến là một mục dữ liệu chứa đựng địa chỉ của nơi mà biến được cất giữ trong bộ nhớ. Những con trỏ sẽ đ­ược bàn luận chi tiết ở chương sau. Khi sử dụng scanf() cần tuân theo những quy tắc cho danh sách tham số:
  • Nếu ta muốn nhập giá trị cho một biến có kiểu dữ liệu cơ bản, gõ vào tên biến cùng với ký hiệu & trư­ớc nó.
  • Khi nhập giá trị cho một biến thuộc kiểu dữ liệu dẫn xuất (không phải thuộc bốn kiểu cơ bản charintfloatdouble), không sử dụng & trư­ớc tên biến.

Ø  Sự  khác nhau trong lệnh định dạng giữa printf() và scanf()

1.      Không có tùy chọn %g.

2.      Mã định dạng %f và %e có cùng hiệu quả tác động. Cả hai nhận một ký hiệu tùy chọn, một chuỗi các con số có hay không có dấu chấm thập phân và một trường số mũ tùy chọn.

Cách thức hoạt động của scanf()

scanf() sử dụng những ký tự không được in như ký tự khoảng trắng, ký tự phân cách (tab), ký tự xuống dòng để quyết định khi nào một trường nhập kết thúc và bắt đầu. Có sự tương ứng giữa lệnh định dạng với những trường trong danh sách tham số theo một thứ tự xác định, bỏ qua những ký tự khoảng trắng bên trong. Do đó, đầu vào có thể được trải ra hơn một dòng, miễn là chúng ta có ít nhất một ký tự phân cách, khoảng trắng hay hàng mới giữa các trường nhập vào. Nó bỏ qua những khoảng trắng và ranh giới hàng để thu đư­ợc dữ liệu.

Ví dụ 6.6:
/*Chương trình sau mô tả việc dùng hàm scanf()*/
#include
#include
main()
{
    int a;
    float d;
    char ch, name[40];
    printf("Please enter the data\n");
    scanf("%d %f %c %s", &a, &d, &ch, name);
    printf("\nThe values accepted are: %d, %f, %c, %s", a, d, ch, name);
    getch();
}

Kết quả như sau:
Nhập vào:
12 67.9 F MARK

Dữ liệu đầu vào có thể là:
12   67.9 F MARK

hoặc như:
12 67.9 MARK

cũng được nhận vào các biến adch, và name.

Xem ví dụ khác:

Ví dụ 6.7:
    #include
    #include
   main()
    {
           int i;
           float x;
           char c;
           scanf("%3d %5f %c", &i, &x, &c);
           printf("%d, %f, %c",i,x,c);
           getch();
    }

Kết quả như sau:
Nếu dữ liệu nhập vào là:
21 10.345  F
Khi chư­ơng trình được thực thi, thì 21 sẽ gán tới i, 10.34 sẽ gán tới x và ký tự 5 sẽ đư­ợc gán cho c.  Còn lại là đặc tính F sẽ bị bỏ qua.

Khi ta chỉ rõ một chiều rộng trường bên trong scanf(), thí dụ %10s, rồi sau đó scanf() chỉ thu nhận tối đa 10 ký tự hoặc tới ký tự khoảng trắng đầu tiên (bất cứ ký tự nào đầu tiên). Ðiều này cũng áp dụng cho các kiểu intfloat và double.

Ví dụ d­ưới đây mô tả việc sử dụng hàm scanf() để nhập vào một chuỗi gồm có những ký tự viết HOA và khoảng trắng. Chuỗi sẽ có chiều dài không xác định nhưng nó bị giới hạn trong 79 ký tự (thật ra, 80 ký tự bao gồm ký tự trống (null) đư­ợc thêm vào nơi cuối chuỗi).

Ví dụ 6.8:
    #include
    #include
   main()
    {
           char line[80]={}; /* line[80] là một mảng lưu 80 ký tự */
           scanf("%[ ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ]", line);
           printf("%s",line);
           getch();
    }

Mã khuôn dạng %[] có nghĩa những ký tự đư­ợc định nghĩa bên trong [] có thể đ­ược chấp nhận như­ những ký tự chuỗi hợp lệ. Nếu chuỗi DIEN TU MAY TINH đư­ợc nhập vào từ thiết bị nhập chuẩn, khi chương trình được thực thi, toàn bộ chuỗi sẽ đư­ợc gán cho mảng một khi chuỗi chỉ toàn là ký tự viết hoa và khoảng trắng:
Nếu chuỗi đư­ợc viết là­ DIEN Tu may tinh, chỉ có chuỗi ký tự DIEN T đư­ợc gán cho mảng, khi đó thì ký tự viết thường đầu tiên (trong trư­ờng hợp này là ‘u’) đ­ược thông dịch như ký tự đầu tiên bên ngoài chuỗi:

Ðể chấp nhận bất kỳ ký tự nào đến khi gặp ký tự xuống dòng, chúng ta sử dụng mã định dạng  %[^\n], điều này ngụ ý rằng chuỗi đó sẽ chấp nhận bất kỳ ký tự nào trừ “\n” (ký tự xuống dòng). 


Dấu mũ (^) ngụ ý rằng tất cả các ký tự trừ những ký tự nằm sau dấu mũ đó sẽ đư­ợc chấp nhận nh­ư ký tự hợp lệ.

Ví dụ 6.9:
    #include
    #include
   main()
    {
           char line[80];
           scanf("%[^.]", line);
           printf("%s",line);
           getch();
    }
Kết quả như sau:
Nếu nhập vào chuỗi: dientumaytinh.com

Khi hàm scanf() được thực thi, chỉ có chuỗi dientumaytinh được gán vào mảng, ký tự '.' đầu tiên sẽ được coi là kết thúc một chuỗi.

Bổ từ * cho kết quả khác nhau trong scanf(). Dấu * được dùng để chỉ rằng một trường sẽ được bỏ qua luôn hay tạm bỏ qua.

Ví dụ xét chương trình:
   #include
   #include
   main()
    {
           char item[20];
           int partno;
           float cost;
           .........
           scanf("%s %*d %f", item, &partno, &cost);
           .........
    }

Nếu  các mục dữ liệu tương ứng là:
    battery 12345  0.05

thì battery sẽ được gán cho  item và 0.05 sẽ được gán cho cost nhưng 12345 sẽ không được gán cho partno bởi vì dấu * ngăn chặn việc gán.

Bất cứ ký tự khác trong scanf() mà không là mã định dạng trong chuỗi điều khiển phải được nhập vào chính xác nếu không sẽ phát sinh lỗi. Ðặc điểm này được dùng để chấp nhận dấu phân cách phẩy (,).

Ví dụ chuỗi dữ liệu
         10, 15, 17

và lệnh nhập vào

         scanf(“%d, %f, %c”, &intgr, &flt, &ch);

Chú ý rằng dấu phẩy trong chuỗi chuyển đổi tương ứng dấu phẩy trong chuỗi nhập và vì vậy nó sẽ có chức năng như dấu phân cách.

Ký tự khoảng trắng trong chuỗi điều khiển thường được bỏ qua mặc dù nó sẽ phát sinh trở ngại khi dùng với mã định dạng %c. Nếu chúng ta dùng bộ định dạng %c thì một khoảng trắng được xem như là một ký tự hợp lệ.

Xét đoạn mã sau:
    int x, y;
    char ch;
    scanf(“%2d %c %d”,&x, &ch, &y);
    printf(“%d %d %d\n”,x, ch, y);

ta nhập vào:
14 c  5

14 sẽ được gán cho x, ký tự ch nhận ký tự khoảng trắng (số 32 trong hệ thập phân), do vậy y được gán giá trị của ký tự ‘c’ tức là số 99 trong hệ thập phân.

Xét đoạn mã sau:
    #include
    #include
    main()
     {
           char c1, c2, c3;
           …………..
           scanf(“%c%c%c”,&c1, &c2, &c3);
           ………………..
     }

Nếu dữ liệu nhập vào là:
a b c

(với khoảng trắng giữa các ký tự), thì kết quả của phép gán:
c1 = a,           c2 = ,                c3 = b

Ở đây chúng ta có thể thấy c2 chứa một khoảng trắng vì chuỗi nhập có chứa ký tự khoảng trắng.  Ðể bỏ qua các ký tự khoảng trắng này và đọc ký tự tiếp theo không phải là ký tự khoảng trắng, ta nên dùng tập chuyển đổi %1s.

scanf(“%c%1s%1s”,&c1, &c2, &c3);

Khi đó kết quả sẽ khác đi với cùng dữ liệu nhập vào như trước và kết quả đúng như ý định của ta:
c1 = a,           c2 = b,                c3 = c

6.3       Bộ nhớ đệm Nhập và Xuất (Buffered I/O)

Ngôn ngữ C bản thân nó không định nghĩa các thao tác nhập và xuất. Tất cả thao tác nhập và xuất được thực hiện bởi các hàm có sẵn trong thư viện hàm của C. Thư viện hàm C chứa một hệ thống hàm riêng mà nó điều khiển các thao tác này. Ðó là:

o   Bộ nhớ đệm Nhập và Xuất – được dùng để đọc và viết các ký tự ASCII

Một vùng đệm là nơi lưu trữ tạm thời, nằm trên bộ nhớ máy tính hoặc trên thẻ nhớ của bộ điều khiển thiết bị (controller card). Các ký tự nhập vào từ bàn phím được đưa vào bộ nhớ và đợi đến khi người dùng nhấn phím return hay enter thì chúng sẽ được thu nhận như một khối và cung cấp cho chương trình.

Bộ nhớ đệm nhập và xuất có thể được phân thành:

§  Thiết bị nhập/xuất chuẩn (Console I/O)

§  Tập tin đệm nhập/xuất (Buffered File I/O)

Thiết bị nhập/xuất chuẩn liên quan đến những hoạt động của bàn phím và màn hình của máy tính. Tập tin đệm nhập/xuất liên quan đến những hoạt động thực hiện đọc và viết dữ liệu vào tập tin. Chúng ta sẽ nói về Thiết bị nhập/xuất.

Trong C, Thiết bị nhập/xuất chuẩn là một thiết bị luồng. Các hàm trong Thiết bị nhập/xuất chuẩn hướng các thao tác đến thiết bị nhập và xuất chuẩn của hệ thống.

Các hàm đơn giản nhất của Thiết bị nhập/xuất chuẩn là:

§  getchar() – Ðọc một và chỉ một ký tự từ bàn phím.

§  putchar() – Xuất một ký tự đơn ra màn hình.

6.3.1 getchar()

Hàm getchar() được dùng để đọc dữ liệu nhập vào, chỉ một ký tự tại một thời điểm từ bàn phím.Trong hầu hết việc thực thi của C, khi dùng getchar()các ký tự nằm trong vùng đệm cho đến khi người dùng nhấn phím xuống dòng. Vì vậy nó sẽ đợi cho đến khi phím Enter được gõ. Hàm getchar() không có tham số, nhưng vẫn phải có cặp dấu ngoặc đơn. Nó đơn giản lấy về ký tự tiếp theo và sẵn sàng đưa ra cho chương trình. Chúng ta nói rằng hàm này trả về một giá trị có kiểu ký tự.
Chương trình sau trình bày cách dùng hàm getchar().

Ví dụ 6.10:
/* Chương trình trình bày cách dùng getchar() */
#include
#include
main()
{
    char letter;
    printf("\nPlease enter any character: ");
    letter = getchar();
    printf("\nThe character entered by you is %c. ", letter);
    getch();
}

Kết quả như sau:

Trong chương trình trên ‘letter’ là một biến được khai báo là kiểu char do vậy nó sẽ nhận vào ký tự.
Một thông báo:
Please enter any character:
sẽ xuất hiện trên màn hình. Ta nhập vào một ký tự, trong ví dụ là S, qua bàn phím và nhấn Enter. Hàm getchar() nhận ký tự đó và gán cho biến có tên là letter. Sau đó nó được hiển thị trên màn hình và ta có được thông báo.
The character entered by you is S.

6.3.2    putchar()

putchar() là hàm xuất ký tự trong C, nó sẽ xuất một ký tự lên màn hình tại vị trí con trỏ màn hình. Hàm này yêu cầu một tham số. Tham số của hàm putchar() có thể thuộc các loại sau:
·         Hằng ký tự đơn
·         Ðịnh dạng (Escape sequence)
·         Một biến ký tự.
Nếu tham số là một hằng nó phải được bao đóng trong dấu nháy đơn. Bảng 6.5 trình bày vài tùy chọn cho putchar() và tác động của chúng.

Tham số
Hàm
Tác dụng
Biến ký tự
putchar(c)
Hiện thị nội dung của biến ký tự c
Hằng biến ký tự
putchar(‘A’)
Hiển thị ký tự A
Hằng số
putchar(‘5’)
Hiển thị con số 5
Ðịnh dạng (escape sequence)
putchar(‘\t’)
Chèn một ký tự khoảng cách (tab) tại vị trí con trỏ màn hình
Ðịnh dạng (escape sequence)
putchar(‘\n’)
Chèn một mã xuống dòng tại vị trí con trỏ màn hình
Bảng 6.5: Những tùy chọn cho putchar() và tác dụng của chúng

Chương trình sau trình bày về hàm putchar():

Ví dụ 6.11:
/* Chương trình này trình bày việc sử dụng hằng và định dạng trong hàm putchar() */
#include
#include
main()
{
    putchar('H'); putchar('\n');
    putchar('\t');
    putchar('E'); putchar('\n');
    putchar('\t'); putchar('\t');
    putchar('L'); putchar('\n');
    putchar('\t'); putchar('\t'); putchar('\t');
    putchar('L'); putchar('\n');
    putchar('\t'); putchar('\t'); putchar('\t');
    putchar('\t');
    putchar('O');
    getch();
}

Kết quả như sau:
Khác nhau giữa getchar() và putchar() là putchar() yêu cầu một tham số trong khi getchar() thì không.

Ví dụ 6.12:
/* Chương trình trình bày getchar() và putchar() */
#include
#include
main()
{
    char letter;
    printf("You can enter a character now: ");
    letter = getchar();
    putchar(letter);
    getch();
}

Kết quả như sau:





Tóm tắt bài học

Ø  Trong C, Nhập và Xuất được thực hiện bằng cách dùng các hàm. Bất cứ chương trình nào trong C đều có quyền truy cập tới ba tập tin chuẩn. Chúng là tập tin nhập chuẩn (stdin), tập tin xuất chuẩn (stdout) và bộ lỗi chuẩn (stderr). Thông thường tập tin nhập chuẩn là bàn phím (keyboard), tập tin xuất chuẩn là màn hình (screen) và tập tin lỗi chuẩn cũng là màn hình.
Ø  Tập tin tiêu đề  chứa các macro của nhiều hàm nhập và xuất (input/output function) được dùng trong C.
Ø  Thiết bị nhập/xuất chuẩn (Console I/O) liên quan đến những hoạt động của bàn phím và màn hình của máy tính. Nó chứa các hàm định dạng và không định dạng.
Ø  Hàm nhập xuất định dạng là printf() và scanf().
Ø  Hàm nhập xuất không định dạng là getchar() và putchar().
Ø  Hàm scanf() được dùng cho dữ liệu nhập vào có định dạng, trong khi hàm printf() được dùng để xuất ra dữ liệu theo một định dạng cụ thể.
Ø  Chuỗi điều khiển của printf() và scanf() phải luôn tồn tại bên trong dấu nháy kép “”. Chuỗi này sẽ chứa một tập các lệnh định dạng. Mỗi lệnh định dạng chứa ký hiệu %, một tùy chọn các bổ từ và các dạng kiểu dữ liệu xác định.
Ø  Sự khác nhau chính giữa printf() và scanf() là hàm scanf() dùng địa chỉ của biến chứ không phải là tên biến.
Ø  Hàm getchar() đọc một ký tự từ bàn phím.
Ø  Hàm putchar(ch) gởi ký tự ch ra màn hình.
Ø  Sự khác nhau giữa getchar() và putchar() là putchar() có một tham số trong khi getchar() thì không.




Kiểm tra tiến độ học tập

1.      Các hàm nhập và xuất có định dạng là _________ và ________.
A. printf() và scanf()
B. getchar() và putchar()
C. puts() và gets()
D. Không câu nào đúng
2.      Hàm scanf() dùng _________ tới các biến chứ không dùng tên biến.
A. Hàm
B. Con trỏ
C. Mảng
D. Không câu nào đúng
3.       ___________ xác định định dạng cho các giá trị của biến sẽ được nhập và in.
A. Văn bản
B. Bộ định dạng
C. Tham số
D. Không câu nào đúng
4.       _______ được dùng bởi hàm printf() để xác định các đặc tả chuyển đổi.
A. %
B. &
C. *
D. Không câu nào đúng
5.      getchar() là một hàm không có bất cứ tham số nào.                    (True/False)
6.      Một ___________ là một nơi lưu trữ tạm trong bộ nhớ.
A. ROM (Bộ nhớ chỉ đọc)
B. Thanh ghi
C. Vùng đệm
D. Không câu nào đúng
7.      Ðịnh dạng (Escape sequence) có thể được đặt bên ngoài chuỗi điều khiển của printf().                                                                                     (True/False)





Bài tập tự làm

1. A. Hãy dùng câu lệnh printf() để :
a)      Xuất ra giá trị của biến số nguyên sum.
b)      Xuất ra chuỗi văn bản "Welcome", tiếp theo là một dòng mới.
c)      Xuất ra biến ký tự letter.
d)      Xuất ra biến số thực discount.
e)      Xuất ra biến số thực dump có 2 vị trí phần thập phân.
1. B. Dùng câu lệnh scanf() và thực hiện:
 a) Ðọc giá trị thập phân từ bàn phím vào biến số nguyên sum.
 b) Ðọc một giá trị số thực vào biến discount_rate.
2        Viết một chương trình xuất ra giá trị ASCII của các ký tự ‘A’ và ‘b’.
3.      Xét chương trình sau:
#include
#include
main()
{
   int breadth;
   float length, height;
   scanf(“%d%f%6.2f”, breadth, &length, height);
   printf(“%d %f %e”, &breadth, length, height);
   getch();
}
Sửa lỗi chương trình trên.
4.      Viết một chương trình nhập vào namebasicdaper (phần trăm của D.A), bonper (phần trăm lợi tức) và loandet (tiền vay bị khấu trừ) cho một nhân viên.
Tính lương như sau:
salary = basic + basic * daper/100 + bonper *  basic/100 - loandet
Bảng dữ liệu:
name
basic
daper
bonper
loandet
MARK
2500
55
33.33
250.00
Tính salary và xuất ra kết quả dưới các đầu đề sau (Lương được in ra gần dấu đôla ($)):
            Name                                       Basic                           Salary
5.       Viết một chương trình yêu cầu nhập vào tên, họ của bạn và sau đó xuất ra tên, họ theo dạng là họ, tên.
DIENTUCHIASE.COM- TÀI LIỆU MIỄN PHÍ VÀ LUÔN NHƯ VẬY!

hướng dẫn, Học, Học Lập Trình C, Lập Trình, Lập Trình C, Ngôn Ngữ C, Nhập môn C, Tự Học C, Tự Học Lập Trình C,

Đăng nhận xét

Author Name

{picture https://lh3.googleusercontent.com/-5Ns_H0UG4cU/Vuu5KrqbEnI/AAAAAAAAEZs/XgsHemy00D4eQ3ivA76v6FFEm7jg9reVwCCo/s512-Ic42/pham-van-ngoc-anh.jpg}

Tôi là Ngọc Anh. Tôi đến từ Nghệ An. Tôi tốt nghiệp một trường đại học tại Sài Gòn. Hiện tôi đang phát triển công ty riêng. Liên lạc với tôi qua:

{facebook https://www.facebook.com/phamvanngocanh}
{twitter https://twitter.com/nghiphong1993}
{google https://plus.google.com/+dientuchiase/posts}
{youtube https://www.youtube.com/channel/UCeJKhA_goBNFmDw6RKNtmYQ}

Biểu mẫu liên hệ

Tên

Email *

Thông báo *

Được tạo bởi Blogger.