10 4.104 8051 9 Acquy adc pic All datasheet ALTIUM Altium Designer AM-FM Arduino ARM ARM là gì Ấn Tượng Bản tin công nghệ Bản tin Thiết Bị Số Barobo bất động sản biến Binary Bit board lpc2378 Bộ chuyển đổi ADC Bộ Đếm Bộ điều khiển cửa cuốn Bộ Định Thời Buy Khóa Số Điện Tử Buy Mạch đếm sản phẩm Buy Mạch giao thông Buy Mạch nạp Buy Matrix Byte C cho AVR các hàm vào ra các loại lõi arm các mạch DAC cơ bản các ngắt trong pic Cách đọc điện trở Cách Đọc Giá Trị Điện Trở Cách đọc giá trị tụ điện Cách hàn linh kiện dán cách làm mạch khóa số cách tạo linh kiện dán cad/cam Cài Đặt cài đặt proteus 8 cảm biến Cấu Kiện Logic Khả Trình cấu tạo cấu trúc arm cấu trúc lệnh CCS Chân chân Transistor Chip Khả Trình chuyển đổi Chuyển đổi số tương tự Chuyển Đổi Tương Tự/Số - ADC Chuyển động số chương trình City Clip Điện Tử Code 8051 - ASM Code 8051 - C Code 8051-C code ASM code ASM mẫu 8086 Code AVR - C code C Code Lập Trình Code led sao băng code maupic code mẫu 8051 Code Mẫu 8086 Code Mẫu cho ARM - LPC1343 code mẫu pic Code PIC - C codemaupic Counter Cổng Vào Ra Cơ Bản Cuộn Cảm Cửa cuốn DA DAC Debug Decimal Delay8051 Dev-C++ Diode DIY Dò đường Do It Yourself doanh nghiệp Download DTMF Mobile đảo chiều động cơ Điện Trở Điện Tử Điện Tử Cơ Bản điều chế độ rộng xung điều chế xung PWM điều khiển bằng điện thoại Điều khiển cửa cuốn Điều khiển cửa cuốn bằng điện thoại điều khiển động cơ đo điện áp đo nhiệt độ đo nhiệt độ hiển thị lên lcd trên 8051 Đo Nhiệt Độ LM35 + LCD Đo Nhiệt Độ LM35 + Led 7 thanh đọc màu điện trở đồ chơi động cơ chân không Động cơ nhiên liệu Động cơ robo đồng hồ thời gian thực Ebook Đại Học ebook điện tử Ebook đồ án Ebook Tin Học Encoder Encoder là gì Full Giải Thuật Giải thuật PID Giáo Dục giao tiếp i2c pic 16f877a giao tiếp i2c pic16f877a với ic ds1307 giao tiếp máy tính qua rs232 Giao Tiếp Máy Tính VB6 giao tiếp rs232 giao tiếp spi giữa 2 pic giao tiếp spi trong pic Giáo Trình Điện Tử Giới thiệu 8051 Giới thiệu cơ bản GPIO Graphic Design hàm Hàn linh kiện dán Hexadecimal Hệ Hexa Hệ Nhị Phân Hệ Thập Lục Phân Hệ Thập Phân hiển thị lên lcd 16x2 Hoạt Động Học Học 8051 qua các ví dụ đơn giản Học ALtium Designer học AVR Học Corel Draw X3 Học Eagle HỌC LẬP TRÌNH 16F877A Học Lập Trình 8051 Học Lập Trình C Học Orcad Học Protues hoc-lam-robot-do-duong-qua-video Hồng ngoại hướng dẫn hướng dẫn Altium Designer hướng dẫn đo đồng hồ VOM hướng dẫn keil - C lập trình 8051 hướng dẫn làm led sao băng hướng dẫn làm led trái tim hướng dẫn lập trình ARM Hướng Dẫn Lập Trình ARM - LPC1343 hướng dẫn lập trình ARM-LPC2378 hướng dẫn lập trình CCS hướng dẫn lập trình PIC Hướng Dẫn Led Trái Tim hướng dẫn module sim548c hướng dẫn sử dụng keil hướng dẫn sử dụng proteus 8 Hyper Terminal hercules 3.2.4 I/O IC 555 IC 7447 IC 74HC151 IC 74HC154 IC 74HC245 IC 74HC595 IC 74LS138 IC DS1307 IC đồng hồ thời gian thực IC LM324 IC LM342 IC LM7805 IC số IC số opamp LM324 IC Thông Dụng IC555 Interrupt Keil 4 Full keil arm Keil C Keil uVision3 kế toán kiểm toán khái niệm Khái Niệm Cơ Bản Kho Vật Liệu khóa điện tử khóa số dùng 8051 khóa số dùng 89s52 Khóa Số Điện Tử khuếch đại kiểm tra Kinh doanh maketing kinh tế quản lí Kỹ Thuật Kỹ Thuật Vi Xử Lý làm mạch điện lý thú Làm quen AVR Lap Trinh Dieu Khien Robot Lập Trình lập trình 8051 Lập Trình AVR Lập Trình C lập trình c++ Lập Trình Led Quảng Cáo Lập Trình Nhúng Lập trình pic Lập trình Robot Lập Trình Vi Điều Khiển Lập Trình Với AVR Studio LCD 16x2 Lcd16x2 Led Clock Led Quay led sao băng led trai tim Led Trái Tim Lịch sử ra đời Linh Kiện Cơ Bản linh kiện điện tử Loa LPC 2378 LSB lý thú Mã AVR - C Mạch 7seg Mạch Amply.Mạch Loa Mạch Autorobo Mạch bảo vệ Mạch Cảm Biến mạch cảm ứng sờ tay Mạch Cầu H Mạch cube Mạch Đếm Sản Phẩm Mạch điện cơ bản Mạch điện hay Mạch Điện Ứng Dụng Mạch Điều khiển động cơ Mạch Động Cơ Mạch đồng hồ Mạch đồng hồ 4 led Mạch giao thông Mạch IC số Mạch in mạch khóa số mạch khuếch đại thuật toán mạch led chúc mừng năm mới mạch led đẹp Mạch Led đơn Mạch Led Quảng Cáo mach led trai tim mạch led trái tim Mạch Led Vumeter mạch lý thú Mạch Ma trận Phím Mạch Matrix Mạch nạp Mạch nguồn Mạch Nút Bấm mạch sóng rf mạch tăng áp Mạch thu phát Mạch tổ hợp MSI Mạch trái tim Mạch Vi điều khiển Microbicho module module GSM/GPS Module Sim548 Module Sim548 giao tiếp với vi điều khiển PIC Module Sim548C Mosfet Motor Mô Phỏng Phần Cứng Mô Tả Phần Cứng MSB mua led sao băng News Ngắt Ngắt Trong LPC23xx ngân hàng Ngôn Ngữ Ngôn Ngữ C Ngôn Ngữ Tự Học Lập Trình C Ngôn Ngữ VHDL Nguyên Lý nguyên lý ic 555 Nguyên Tắc nháy led Nhập môn C Nhỏ Gọn Nibble opamp People Phần Mềm phần mềm altium Designer Phần mềm điện tử Phần Mềm Điện Tử Phần Mềm Điện Tử Hay Phần Mềm Hay Phần Mềm Led Quảng Cáo phần mềm proteus 8 Phần mềm vi tính Phần Mền Phương pháp hàn linh kiện dán PIC pic16f877a Print Design Proteus Proteus 7.8 SP2 FULL PWM quà tặng bạn gái quà tặng độc đáo quản trị doanh nghiệp quản trị kinh doanh quét led 7 đoạn Relay robocon Robot ROBOT DÒ ĐƯỜNG rút gọn mạch logic tổ hợp Sach Dien Tu Sản Phẩm Thú Vị Sản Phẩm Thương Mại Sáng tạo Short Smart Home SMD sơ đồ nguyên lý spi Sports Sử Dụng Sử Dụng Đồng Hồ sử dụng đồng hồ VOM sử dụng ngắt trong pic sự khác nhau Sức mạnh số Tải tài chính tài chính doanh nghiệp tài chính ngân hàng Tài Khoản Chia Sẻ Tài Liệu Tài Liệu 8051 tài liệu avr Tài liệu Điện Tử Tài Liệu Pic Tài liệu robocon tài liệu về ngân hàng Tài Liệu Vi Điều Khiển tailieuvn Tạo cổng Com ảo Tạo cổng nối tiếp ảo tạo dự án trong keil arm Tạo Project trong Vi Xử Lý ARM tạo thư viện altium designer tạo xung vuông Tạp chí Tạp Chí Hay tăng áp Tập lệnh AT Team Support TEAMPLATE PROTEUS Test thị trường tài chính Thiết Bị Thú Vị Thiết kế robot Thiết lập Fuse Bits Thiết Lập Pin Thuật Toán Thuật Toán Điều Khiển PID Thuật Toán Quine MCCluskey Thư viện Protues Thực Hành Thyristor Timer Timer/Counter Tin Học Chia Sẻ Tổ Chức Bộ Nhớ tổng quan về proteus 8 Transistor Tranzito Tranzitor Trao đổi học tập Travel Trình Biên Dịch Trình Dịch Trong Suốt Truyền Thông Nối Tiếp Không Đồng Bộ- UART truyền thông nối tiếp RS232 Tụ điện TUT - 8051 - ASM TUT - 8051 - KeilC tự hành Tự Học C Tự Học Lập Trình C Tý hon UART Update USB Ứng Dụng Led Quảng Cáo ứng dụng mạch khuếch đại thuật toán vẽ mạch in vẽ mạch nguyên lý VHDL Vi Điều Khiển Vi điều khiển - Ứng dụng vi điều khiển PIC Vi mạch số Vi Xử Lý Vi Xử Lý 8051 Vi Xử Lý 8086 Vi Xử Lý ARM Vi Xử Lý PIC Video Video Mach Điện Virtual Serial Port Driver VOM vxl Web Design xác định góc quay động cơ xử lý chuỗi


Bài 11: Mảng [Lý Thuyết]

Mục tiêu:

Kết thúc bài học này, bạn có thể:

Ø  Hiểu được các phần tử của mảng và các chỉ số mảng
Ø  Khai báo một mảng
Ø  Hiểu cách quản lý mảng trong C
Ø  Hiểu một mảng được khởi tạo như thế nào
Ø  Hiểu mảng chuỗi/ ký tự
Ø  Hiểu mảng hai chiều
Ø  Hiểu cách khởi tạo mảng nhiều chiều.

Giới thiệu:

Có thể bạn sẽ gặp khó khăn khi lưu trữ một tập hợp các phần tử dữ liệu giống nhau trong các biến khác nhau. Ví dụ, điểm cho tất cả 11 cầu thủ của một đội bóng đá phải được ghi nhận trong một trận đấu. Sự lưu trữ điểm của mỗi cầu thủ trong các biến có tên khác nhau thì chắc chắn phiền hà hơn dùng một biến chung cho chúng. Với mảng mọi việc sẽ được thực hiện đơn giản hơn. Một mảng là một tập hợp các phần tử dữ liệu có cùng kiểu. Mỗi phần tử được lưu trữ ở các vị trí kế tiếp nhau trong bộ nhớ chính. Những phần tử này được gọi là phần tử mảng.

11.1 Các phần tử mảng và các chỉ mục:

Mỗi phần tử của mảng được định danh bằng một chỉ mục hoặc chỉ số gán cho nó. Chiều của mảng được xác định bằng số chỉ số cần thiết để định danh duy nhất mỗi phần tử. Một chỉ số là một số nguyên dương được bao bằng dấu ngoặc vuông [ ] đặt ngay sau tên mảng, không có khoảng trắng ở giữa. Một chỉ số chứa các giá trị nguyên bắt đầu bằng 0. Vì vậy, một mảng player với 11 phần tử được biểu diễn như sau:

     player[0], player[1], player[2], ... , player[10].

Như đã thấy, phần tử mảng bắt đầu với player[0], và vì vậy phần tử cuối cùng là player[10] không phải là player[11]. Điều này là do bởi trong C, chỉ số mảng bắt đầu từ 0; do đó trong mảng N phần tử, phần tử cuối cùng có chỉ số là N-1. Phạm vi cho phép của các giá trị chỉ số được gọi là miền giới hạn của chỉ số mảng, giới hạn dưới và giới hạn trên. Một chỉ số mảng hợp lệ phải có một giá trị nguyên nằm trong niềm giới hạn. Thuật ngữ hợp lệ được sử dụng cho một nguyên nhân rất đặc trưng. Trong C, nếu người dùng cố gắng truy xuất một phần tử nằm ngoài dãy chỉ số hợp lệ (như player[11] trong ví dụ trên của mảng), trình biên dịch C sẽ không phát sinh ra lỗi. Tuy nhiên, có thể nó truy xuất một giá trị nào đó dẫn đến kết quả không đoán được. Cũng có nguy cơ viết chồng lên dữ liệu hoặc mã lệnh chương trình. Vì vậy, người lập trình phải đảm bảo rằng tất cả các chỉ số là nằm trong miền giới hạn hợp lệ.

Ø  Khai báo một mảng:

Một mảng có một vài đặc tính riêng biệt và phải được khai báo khi sử dụng chúng. Những đặc tính này bao gồm:
·        Lớp lưu trữ
·        Kiểu dữ liệu của các phần tử mảng.
·        Tên mảng – xác định vị trí phần tử đầu tiên của mảng.
·        Kích thước mảng - một hằng số có giá trị nguyên dương.

Một mảng được khai báo giống như cách khai báo một biến, ngoại trừ tên mảng được theo sau bởi một hoặc nhiều biểu thức, được đặt trong dấu ngoặc vuông [] xác định chiều dài của mảng. Cú pháp tổng quát khai báo một mảng như sau:

     lớp_lưu_trữ    kiểu_dữ_liệu   tên_mảng[biểu_thức_kích_thước]

Ở đây, biểu_thức_kích_thước là một biểu thức xác định số phần tử trong mảng và phải định ra một trị nguyên dương. Lớp_lưu_trữ là một tùy chọn. Mặc định lớp automatic được dùng cho mảng khai báo bên trong một hàm hoặc một khối lệnh, và lớp external được dùng cho mảng khai báo bên ngoài một hàm. Vì vậy mảng player được khai báo như sau:

     int player[11];

Nên nhớ rằng, trong khi khai báo mảng, kích thước của mảng sẽ là 11, tuy nhiên các chỉ số của từng phần tử bên trong mảng sẽ là từ 0 đến 10.

Các qui tắc đặt tên mảng là giống với qui tắc đặt tên biến. Một tên mảng và một tên biến không được giống nhau, nó dẫn đến sự nhập nhằng. Nếu một sự khai báo như vậy xuất hiện trong chương trình, trình biên dịch sẽ hiển thị thông báo lỗi.

Ø  Một vài qui tắc với mảng:
·        Tất cả các phần tử của một mảng có cùng kiểu. Điều này có nghĩa là, nếu một mảng được khai báo kiểu int, nó không thể chứa các phần tử có kiểu khác.
·        Mỗi phần tử của mảng có thể được sử dụng bất cứ nơi nào mà một biến được cho phép hay được yêu cầu.
·        Một phần tử của mảng có thể được tham chiếu đến bằng cách sử dụng một biến hoặc một biểu thức nguyên. Sau đây là các tham chiếu hợp lệ:

player[i]; /*Ở đó i là một biến, tuy nhiên cần phải chú ý rằng i nằm trong miền giới hạn của chỉ số đã được khai báo cho mảng player*/
player[3] = player[2] + 5;
player[0] += 2;
player[i / 2 + 1];

·        Kiểu dữ liệu của mảng có thể là intcharfloat, hoặc double.

11.2 Việc quản lý mảng trong C:

Một mảng được “đối xử” khác với một biến trong C. Thậm chí hai mảng có cùng kiểu và kích thước cũng không thể tương đương nhau. Hơn nữa, không thể gán một mảng trực tiếp cho một mảng khác. Thay vì thế, mỗi phần tử mảng phải được gán riêng lẻ tương ứng với từng phần tử của mảng khác. Các giá trị không thể được gán cho toàn bộ một mảng, ngoại trừ tại thời điểm khởi tạo. Tuy nhiên, từng phần tử không chỉ có thể được gán trị mà còn có thể được so sánh.

     int player1[11], player2[11];
     for (i = 0; i < 11; i++)
           player1[i] = player2[i];

Tương tự, cũng có thể có kết quả như vậy bằng việc sử dụng các lệnh gán riêng lẻ như sau:

     player1[0] = player2[0];
     player1[1] = player2[1];
     ...
     player1[10] = player2[10];

Cấu trúc for là cách lý tưởng để thao tác các mảng.

Ví dụ 11.1:

/* Program demonstrates a single dimensional array */
#include <stdio.h>
#include <conio.h>
main()
{   
     int num[5];
     int i;
     num[0] = 10;
     num[1] = 70;
     num[2] = 60;
     num[3] = 40;
     num[4] = 50;
     for (i = 0; i < 5; i++)
           printf("\n Number at [%d] is %d", i, num[i]);
     getch();
}

Kết quả của chương trình:

Ví dụ bên dưới nhập các giá trị vào một mảng có kích thước 10 phần tử, hiển thị giá trị lớn nhất và giá trị trung bình.

Ví dụ 11.2:

/*Input values are accepted from the user into the array ary[10]*/
#include
#include
main()
{
     int ary[10];
     int i, total, high;
     for (i = 0;  i < 10; i++)
     {   
printf("Enter value: %d: ", i + 1);
           scanf("%d", &ary[i]);
     }

     /* Displays highest of the entered values */
            high = ary[0];
     for (i = 1; i < 10; i++)
     {
if (ary[i] > high)
                high = ary[i];
     }
     printf("\n Highest value entered was %d", high);

     /* Prints average of value entered for ary[10] */
     for (i = 0, total = 0; i < 10; i++)
           total = total + ary[i];

     printf("\nThe average of the element of ary is %d", total/i);
     getch();
}

Một ví dụ về kết quả:

Ø  Việc khởi tạo mảng:

Các mảng không được khởi tạo tự động, trừ khi mỗi phần tử mảng được gán một giá trị riêng lẻ. Không nên dùng các mảng trước khi có sự khởi tạo thích hợp. Điều này là bởi vì không gian lưu trữ của mảng không được khởi tạo tự động, do đó dễ gây ra kết quả không lường trước. Mỗi khi các phần tử của một mảng chưa khởi tạo được sử dụng trong các biểu thức toán học, các giá trị đã tồn tại sẵn trong ô nhớ sẽ được sử dụng, các giá trị này không đảm bảo rằng có cùng kiểu như khai báo của mảng, trừ khi các phần tử của mảng được khởi tạo một cách rõ ràng. Điều này đúng không chỉ cho các mảng mà còn cho các biến thông thường.

Trong đoạn mã lệnh sau, các phần tử của mảng được gán giá trị bằng các dùng vòng lặp for.

     int ary[20], i;
     for(i=0; i<20 i="" o:p="">
           ary[i] = 0;

Khởi tạo một mảng sử dụng vòng lặp for có thể được thực hiện với một hằng giá trị, hoặc các giá trị được sinh ra từ một cấp số cộng.

Một vòng lặp for cũng có thể được sử dụng để khởi tạo một mảng các ký tự như sau:

Ví dụ 11.3:

   #include
   #include
   main()
    {
        char alpha[26];
        int i, j;
       
        for(i = 65, j = 0; i < 91; i++, j++)
        {
                alpha[j] = i;
                printf("The character now assigned is %c\n", alpha[j]);
        }
        getch ();
     }

Kết quả của chương trình:

Chương trình trên gán các mã ký tự ASCII cho các phần tử của mảng alpha. Kết quả là khi in với định dạng %c, một chuỗi các ký tự được xuất ra màn hình. Các mảng cũng có thể được khởi tạo khi khai báo. Điều này được thực hiện bằng việc gán tên mảng với một danh sách các giá trị phân cách nhau bằng dấu phẩy (,) đặt trong cặp dấu ngoặc nhọn {}. Các giá trị trong cặp dấu ngoặc nhọn {} được gán cho các phần tử trong mảng theo đúng thứ tự xuất hiện.

Ví dụ:
     int deci[10] = {0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9};
     static float rates[4] = {0.0, -2.5, 13.75, 18.0};
     char company[5] = {‘A’, ‘P’, ‘P’, ‘L’, ‘E’};
     int marks[100] = {15, 13, 11, 9};

Các giá trị khởi tạo của mảng phải là các hằng, không thể là biến hoặc các biểu thức. Một vài phần tử đầu tiên của mảng sẽ được khởi tạo nếu số lượng giá trị khởi tạo là ít hơn số phần tử mảng được khai báo. Các phần tử còn lại sẽ được khởi tạo giá trị 0. Ví dụ, trong mảng marks sau khi có sự khởi tạo như trên, bốn phần tử đầu tiên (từ 0 đến 3) tương ứng được khởi tạo là 15, 13, 11 và 9. Các phần tử còn lại có giá trị 0. Không thể chỉ khởi tạo các phần tử từ 1 đến 4, hoặc từ 2 đến 4, hay từ 2 đến 5 khi sự khởi tạo được thực hiện tại thời điểm khai báo. Trong C không có khả năng lặp lại sự khởi tạo giá trị.

Trong trường hợp sự khởi tạo là tường minh, lớp extern hoặc static, các phần tử của mảng được đảm bảo khởi tạo là 0 (không giống lớp auto).

Không cần thiết khai báo kích thước của mảng đang được khởi tạo. Nếu kích thước của mảng được bỏ qua khi khai báo, trình biên dịch sẽ xác định kích thước của mảng bằng cách đếm các giá trị đang được khởi tạo. Ví dụ, sự khai báo mảng external sau đây sẽ chỉ định kích thước của mảng ary là 5 vì có 5 giá trị khởi tạo.

     int ary[] = {1, 2, 3, 4, 5};

Ø  Các mảng chuỗi/ký tự:

Một chuỗi có thể được khai báo như là một mảng ký tự, và được kết thúc bởi một ký tự NULL. Mỗi ký tự của chuỗi chiếm 1 byte, và ký tự cuối cùng của chuỗi luôn luôn là ký tự ‘\0’. Ký tư ‘\0’ được gọi là ký tự null. Nó là một mã thoát (escape sequence)  tương tự như ‘\n’, thay thế cho ký tự có giá trị 0. Vì ‘\0’ luôn là ký tự cuối cùng của một chuỗi, nên các mảng ký tự phải có nhiều hơn một ký tự so với chiều dài tối đa mà chúng quản lý. Ví dụ, một mảng ary quản lý một chuỗi 10 ký tự phải được khai báo như sau:

     char ary[11];

Vị trí thêm vào được sử dụng để lưu trữ ký tự null. Nên nhớ rằng ký tự kết thúc (ký tự null) là rất quan trọng.

Các giá trị chuỗi có thể được nhập vào bằng cách sử dụng hàm scanf()Với chuỗi ary được khai báo ở trên, mã lệnh nhập sẽ như sau:

     scanf(“%s”, ary);

Trong lệnh trên, ary xác định vị trí nơi mà lần lượt các ký tự của mảng sẽ được lưu trữ.

Ví dụ 11.4:
    #include
    #include
    main()
    {
        char ary[5];
        int i;
        printf("\n Enter string: ");
        scanf("%s", ary);
        printf("\n The string is %s \n\n", ary);
       
        for (i = 0; i < 5; i++)
            printf("\t%d", ary[i]);
        getch();
    }

Các kết quả thực thi chương trình với những dữ liệu nhập khác nhau như sau:
Nếu chuỗi được nhập là appl, kết quả sẽ là:

Kết quả như trên là của 4 ký tự (appl) và ký tự thứ 5 là ký tự null. Điều này được thấy rõ với mã ASCII cho các ký tự được in ra ở dòng thứ hai. Ký tự thứ năm được in là 0, là giá trị của ký tự null.

Nếu chuỗi nhập vào là apple, kết quả sẽ là:

Kết quả ở trên của là một dữ liệu đầu vào có 5 ký tự a, p, p, l và e. Nó không được xem là một chuỗi bởi vì ký tự thứ 5 của mảng không phải là \0. Một lần nữa, điều này được thấy rõ bằng dòng in ra mã ASCII của các ký tự a, p, p, l, e.

Nếu chuỗi được nhập vào là ap, thì kết quả sẽ là:

Trong ví dụ trên, khi chỉ có hai ký tự được nhập, ký tự thứ ba sẽ là ký tự null. Điều này cho biết là chuỗi đã được kết thúc. Những ký tự còn lại là những ký tự không dự đoán được.

Trong trường hợp trên, tính quan trọng của ký tự null trở nên rõ ràng. Ký tựnull xác định sự kết thúc của chuỗi và là cách duy nhất để các hàm làm việc với chuỗi sẽ biết đâu là điểm kết thúc của chuỗi.

Mặc dù C không có kiểu dữ liệu chuỗi, nhưng nó cho phép các hằng chuỗi. Một hằng chuỗi là một dãy các ký tự được đặt trong dấu nháy đôi (“”). Không giống như các hằng khác, nó không thể được sửa đổi trong chương trình. Ví dụ như:

     “Hi Dientumaytinh!”

Trình biên dịch C sẽ tự động thêm vào ký tự null cuối chuỗi.

C hỗ trợ nhiều hàm cho chuỗi, các hàm này nằm trong thư viện chuẩn string.h. Một vài hàm được đưa ra trong bảng 11.1. Cách làm việc của các hàm này sẽ được thảo luận trong bài 17.

Tên hàm
Chức năng
strcpy(s1, s2)
Sao chép chuỗi s2 vào s1
strcat(s1, s2)
Nối chuỗi s2 vào cuối chuỗi của s1
strlen(s1)
Trả về chiều dài của chuỗi s1
strcmp(s1, s2)
Trả về 0 nếu s1 và s2 là 2 chuỗi giống nhau; nhỏ hơn 0 nếu s1 s2 (theo thứ tự mã ASCII)
strchr(s1, ch)
Trả về một con trỏ trỏ đến vị trí xuất hiện đầu tiên củach trong s1
strstr(s1, s2)
Trả về một con trỏ trỏ đến vị trí xuất hiện đầu tiên của chuỗi s2 trong chuỗi s1
Bảng 11.1

11.3 Mảng hai chiều:

Chúng ta đã biết thế nào là mảng một chiều. Điều này có nghĩa là các mảng chỉ có một chỉ số. Các mảng có thể có nhiều hơn một chiều. Các mảng đa chiều giúp dễ dàng trình bày các đối tượng đa chiều, chẳng hạn một đồ thị với các dòng và cột hay tọa độ màn hình của máy tính. Các mảng đa chiều được khai báo giống như các mảng một chiều, ngoại trừ có thêm một cặp dấu ngoặc vuông [] trong trường hợp mảng hai chiều. Một mảng ba chiều sẽ cần ba cặp dấu ngoặc vuông,... Một cách tổng quát, một mảng đa chiều có thể được biểu diễn như sau:

     storage_class data_type ary[exp1][exp2]....[expN];

Ở đó, ary là một mảng có lớp là storage_class, kiểu dữ liệu là data_type, và exp1, exp2,..... , expN là các biểu thức nguyên dương xác định số phần tử của mảng được kết hợp với mỗi chiều.

Dạng đơn giản nhất và thường được sử dụng nhất của các mảng đa chiều là mảng hai chiều. Một mảng hai chiều có thể xem như là một mảng của hai ‘mảng một chiều’. Một mảng hai chiều đặc trưng như bảng lịch trình của máy bay, xe lửa. Để xác định thông tin, ta sẽ chỉ định dòng và cột cần thiết, và thông tin được đọc ra từ vị trí (dòng và cột) được tìm thấy. Tương tự như vậy, một mảng hai chiều là một khung lưới chứa các dòng và cột trong đó mỗi phần tử được xác định duy nhất bằng toạ độ dòng và cột của nó. Một mảng hai chiều tmp có kiểu int với 2 dòng và 3 cột có thể được khai báo như sau:

     int tmp[2][3];

Mảng này sẽ chứa 2 x 3 (6) phần tử, và chúng có thể được biểu diễn như sau:


Ở đó e1 – e6 biểu diễn cho các phần tử của mảng. Cả dòng và cột được đánh số từ 0. Phần tử e6 được xác định bằng dòng 1 và cột 2. Truy xuất đến phần tử này như sau:

     tmp[1][2];

Ø  Khởi tạo mảng đa chiều:

Khai báo mảng đa chiều có thể kết hợp với việc gán các giá trị khởi tạo. Cần phải cẩn thận lưu ý đến thứ tự các giá trị khởi tạo được gán cho các phần tử của mảng (chỉ có mảng external và static có thể được khởi tạo). Các phần tử trong dòng đầu tiên của mảng hai chiều sẽ được gán giá trị trước, sau đó đến các phần tử của dòng thứ hai, … Hãy xem sự khai báo mảng sau:

     int ary[3][4] ={1,2,3,4,5,6,7,8,9,10,11,12};

Kết quả của phép khai báo trên sẽ như sau:

ary[0][0] = 1   ary[0][1] = 2   ary[0][2] = 3   ary[0][3]= 4
ary[1][0] = 5   ary[1][1] = 6   ary[1][2] = 7   ary[1][3] = 8
ary[2][0] = 9   ary[2][1] = 10  ary[2][2] = 11 ary[2][3] = 12

Chú ý rằng chỉ số thứ 1 chạy từ 0 đến 2 và chỉ số thứ hai chạy tử 0 đến 3. Một điểm cần nhớ là các phần tử của mảng sẽ được lưu trữ ở những vị trí kế tiếp nhau trong bộ nhớ. Mảng ary ở trên có thể xem như là một mảng của 3 phần tử, mỗi phần tử là một mảng của 4 số nguyên, và sẽ xuất hiện như sau:

Dòng 0
Dòng 1
Dòng 2
1       2             3          4
5       6             7          8
9       10           11        12

Thứ tự tự nhiên mà các giá trị khởi tạo được gán có thể thay đổi bằng hình thức nhóm các giá trị khởi tạo lại trong các dấu ngoặc nhọn {}. Quan sát sự khởi tạo sau:

            int ary [3][4] ={
                                              {1, 2, 3},
                                              {4, 5, 6},
                                              {7, 8, 9}
                                   };

Mảng sẽ được khởi tạo như sau:

ary[0][0]=1       ary[0][1]=2       ary[0][2]=3       ary[0][3]=0
ary[1][0]=4       ary[1][1]=5       ary[1][2]=6       ary[1][3]=0
ary[2][0]=7       ary[2][1]=8       ary[2][2]=9       ary[2][3]=0

Một phần tử của mảng đa chiều có thể được sử dụng như một biến trong C bằng cách dùng các chỉ số để xác định phần tử của mảng.

Ví dụ 11.5:

/* Chương trình nhập các số vào một mảng hai chiều. */
#include
#include
main()
{
     int arr[2][3];
     int row, col;
    
     for(row = 0; row < 2; row++)
     {
             for(col = 0; col < 3; col++)
             {
                 printf("Enter a Number at [%d][%d]: ", row, col);
                 scanf("%d", &arr[row][col]);
               }
     }

     for(row = 0; row < 2; row++)
     {
           for(col = 0; col < 3; col++)
           {
printf("\nThe Number at [%d][%d] is %d",
 row, col, arr[row][col]);
}
     }
     getch();
}

Một ví dụ về kết quả thực thi chương trình:

Ø  Mảng hai chiều và chuỗi:

Như chúng ta đã biết ở phần trước, một chuỗi có thể được biểu diễn bằng mảng một chiều, kiểu ký tự. Mỗi ký tự trong chuỗi được lưu trữ trong một phần tử của mảng. Mảng của chuỗi có thể được tạo bằng cách sử dụng mảng ký tự hai chiều. Chỉ số bên trái xác định số lượng chuỗi, và chỉ số bên phải xác định chiều dài tối đa của mỗi chuỗi. Ví dụ bên dưới khai báo một mảng chứa 25 chuỗi và mỗi chuỗi có độ dài tối đa 80 ký tự kể cả ký tự null.

    char str_ary[25][80];

Ø  Ví dụ minh hoạ cách sử dụng của một mảng hai chiều:

Ví dụ bên dưới minh hoạ cách dùng của mảng hai chiều như các chuỗi.

Xét bài toán tổ chức một danh sách tên theo thứ tự bảng chữ cái. Ví dụ sau đây nhập một danh sách các tên và sau đó sắp xếp chúng theo thứ tự bảng chữ cái.

Ví dụ 11.6
    #include
    #include
    #include
    main()
    {
           int i, n = 0;
           int item;
           char x[10][12];
           char temp[12];
               
           printf("Enter each string on a separate line \n\n");
           printf("Type 'END' when over \n\n");
   
           /* Read in the list of strings */
           do
           {
                printf("String %d: ", n + 1);
                scanf("%s", x[n]);
           } while (strcmp(x[n++], "END"));

           /*Reorder the list of strings */
           n = n-1;
           for(item = 0; item < n - 1; ++item)
           {
                /* Find lowest of remaining strings */
                for(i = item + 1; i < n; ++i)
                {
                     if(strcmp(x[item], x[i]) > 0)
                     {
                           /*Interchange two strings*/
                           strcpy(temp, x[item]);
                           strcpy(x[item], x[i]);
                           strcpy(x[i], temp);
                     }
                }
           }

           /* Display the arranged list of strings */
           printf("Recorded list of strings: \n");

           for(i = 0; i < n; ++i)
           {
                printf("\nString %d is %s", i + 1, x[i]);
           }
            getch();
    }

Chương trình trên nhập vào các chuỗi đến khi người dùng nhập vào từ “END”. Khi END được nhập vào, chương trình sẽ sắp xếp danh sách các chuỗi và in ra theo thứ tự đã sắp xếp. Chương trình kiểm tra hai phần tử kế tiếp nhau. Nếu thứ tự của chúng không thích hợp, thì hai phần tử sẽ được đổi chỗ. Sự so sánh hai chuỗi được thực hiện với sự trợ giúp của hàm strcmp() và sự đổi chỗ được thực hiện với hàmg strcpy().

Một ví dụ về kết quả thực thi của chương trình:





Tóm tắt bài học

Ø  Một mảng là một tập hợp các phần tử dữ liệu có cùng kiểu được tham chiếu bởi cùng một tên.
Ø  Mỗi phần tử của mảng có cùng kiểu dữ liệu, cùng lớp lưu trữ và có cùng các đặc tính.
Ø  Mỗi phần tử được lưu trữ ở vị trí kế tiếp nhau trong bộ nhớ chính. Các phần tử dữ liệu được biết như là các phần tử mảng.
Ø  Chiều của mảng được xác định bởi số các chỉ số cần thiết để định danh duy nhất mỗi phần tử.
Ø  Các mảng có thể có các kiểu dữ liệu như intcharfloat, hoặc double.
Ø  Phần tử của mảng có thể được tham chiếu bằng cách sử dụng một biến hoặc một biểu thức số nguyên.
Ø  Một mảng không thể được khởi tạo, trừ khi mỗi phần tử được gán một giá trị riêng lẻ.
Ø  Các mảng extern và static có thể được khởi tạo khi khai báo.
Ø  Mảng hai chiều có thể xem như là một mảng của các mảng một chiều.





Kiểm tra tiến độ học tập

1.      Một ________ là một tập hợp các phần tử dữ liệu cùng kiểu và được tham chiếu bởi cùng một tên.
A. Vòng lặp                                                         B. Mảng
C. Cấu trúc                                                          D. Tất cả đều sai
2.      Mỗi phần tử của mảng được định danh bằng ________ duy nhất hoặc ________ được gán tới nó.
A. Chỉ mục, Chỉ số                                              B. Miền giá trị, Chỉ số
C. Tất cả đều sai
3.      Một tên mảng và một tên biến có thể giống nhau                                                  (Đúng/Sai)
4.      Một phần tử của mảng có thể được sử dụng bất kỳ vị trí nào mà một biến được cho phép và yêu cầu.     (Đúng/Sai)
5.      Hai mảng, ngay cả khi chúng có cùng kiểu và kích thước, không thể được xem là _________.
A. Điều kiện                                                        B. Sự phủ định
C. Bằng nhau                                                       D. Tất cả đều sai
6.      Một chuỗi được khai báo như là một mảng kiểu ký tự, được kết thúc bởi ký tự _________.
A. chấm phẩy                                          B. phẩy
C. NULL                                                  D. Tất cả đều sai
7.      Các mảng có thể có nhiều hơn một chiều.                                                              (Đúng/Sai)
8.      Sự so sánh hai chuỗi được thực hiện với sự giúp đỡ của ________ và sự đổi vị trí được thực hiện bằng _________.
A. strcmp, strcpy                                     B. strcat, strcpy
C. strlen, strcat                                         D. Tất cả đều sai





Bài tập tự làm

1.      Viết một chương trình để sắp xếp các tên sau đây theo thứ tự abc.
George
Albert
Tina
Xavier
Roger
Tim
William
2.      Viết một chương trình đếm số ký tự nguyên âm trong một dòng văn bản.
3.      Viết một chương trình nhập các số sau đây vào một mảng và đảo ngược mảng
34
45
56
67
89
DIENTUCHIASE.COM- TÀI LIỆU MIỄN PHÍ VÀ SẼ LUÔN NHƯ VẬY!

Lập Trình C, Ngôn Ngữ C, Nhập môn C, Tự Học C, Tự Học Lập Trình C, Điện Tử Cơ Bản, Tài Liệu Vi Điều Khiển, MẢNG TRONG C

Đăng nhận xét

Author Name

{picture https://lh3.googleusercontent.com/-5Ns_H0UG4cU/Vuu5KrqbEnI/AAAAAAAAEZs/XgsHemy00D4eQ3ivA76v6FFEm7jg9reVwCCo/s512-Ic42/pham-van-ngoc-anh.jpg}

Tôi là Ngọc Anh. Tôi đến từ Nghệ An. Tôi tốt nghiệp một trường đại học tại Sài Gòn. Hiện tôi đang phát triển công ty riêng. Liên lạc với tôi qua:

{facebook https://www.facebook.com/phamvanngocanh}
{twitter https://twitter.com/nghiphong1993}
{google https://plus.google.com/+dientuchiase/posts}
{youtube https://www.youtube.com/channel/UCeJKhA_goBNFmDw6RKNtmYQ}

Biểu mẫu liên hệ

Tên

Email *

Thông báo *

Được tạo bởi Blogger.